دستور العمل احداث باغ بادام

مقدمه

بادام یکی از مهم ترین میوه های خشک جهان و ایران است، میزان تولید بادام در جهان در سال2012  برابر 9/1میلیون تن بوده که از سطحی بالغ بر 7/1میلیون هکتار حاصل گردیده است . ایران با تولید 155 هزار تن محصول بادام، جایگاه سوم جهانی را داراست . این مقدار محصول از سطح باروری به میزان 180 هزار هکتار حاصل می گردد که از لحاظ سطح بارور جایگاه چهارم جهانی را به خود اختصاص داده است.
بطور کلی باغات بادام کشور نسبتاً جوان بوده، لیکن این باغات دارای مسایل و مشکلاتی نیز می باشند. تربیت غیر صحیح، گرده افشانی نامناسب وگاهی زودگلدهی از جمله مشکلات این گونه باغات هستند. اما مهم تر از این وضعیت باغات قدیمی است که علاوه بر مسایل مذکور دارای بسیاری از مشکلات دیگر از جمله آبیاری، سنتی وپایین بودن عملکرد آبیاری، طغیان آفات و بیماریها ، مسن بودن و غیر پیوندی بودن درختان و نهایتا" پایین بودن کمیت و کیفیت  محصول می باشند.


   میزان تشکیل میوه که در برخی از باغات ایران به کمتر از 10 درصد می رسد باعث شده است که متوسط عملکرد بادام ایران کمتر از 1500 کیلوگرم در هکتار باشد که به دلیل وجود ارقام بادام پوست سخت (سنگی)، درصد مغز آن از متوسطی در حدود 20 درصد برخوردار است و این در حالی است که متوسط عملکرد بادام در کشورهای پیشرو به حدود 3 تن در هکتار با درصد مغز بیش از 60 درصد می رسد مضافا" دراین گونه باغات امکان انجام مکانیزاسیون در کلیه مراحل کاشت، داشت و برداشت را نیز فراهم نموده اند . همه این مسایل منجر به افزایش  متوسط هزینه های تولید در ایران  از یک سوی و کاهش محصول از سوی دیگر شده است که نتیجتاً امکان تولید بادام و رقابت با  سایر کشورها را با مشکل روبرو ساخته است .
اصلاح و احیاء باغات موجود، ضرورتی اجتناب ناپذیر در صنعت بادام کاری ایران می باشد.  دستور العمل اصلاح و احیاء باغات به منظور انجام عملیات هایی در باغ تدوین شده که هدف از آن افزایش کمی و کیفی محصول بادام در باغات کشور می باشد و امید است با انجام این اقدامات، گامی در راستای افزایش درآمد باغداران برداشته شود. در این دستورالعمل به نحوه احداث باغ نیز به صورت مختصر اشاره شده است، تا در صورت لزوم به واکاری و یا احیاء قسمتی از باغ از آن استفاده می شود.
1-    احداث باغ :
1-1 مکان یابی
ایران در عرض جغرافیایی 40 – 25 درجه شمالی واقع شده است و اصولاً مناطق بادام کاری در دنیا در عرض 55-30 درجه شمالی واقع گردیده اند. بعبارتی بغیر از استانهای جنوبی و شمالی کشور(حاشیه خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر) سایر مناطق کشور در صورت فراهم گردیدن سایر فاکتورهای آب و هوائی می توانند به کشت بادام اختصاص یابند.
2- 1 اقلیم
بادام درختی است که در شرایط آب و هوای مدیترانه ای در نواحیی که دارای تابستان های گرم و خشک و زمستان ملایم باشند به خوبی رشد می کند، معمولا" این درخت را در مناطقی که دارای زمستان های سرد می باشد پرورش می دهند تا نیاز سرمایی آن رفع شود. نیاز سرمایی بادام حدود500-100 ساعت دمای صفر تا 7 درجه سانتیگراد بسته به رقم می باشد.
-    درجه حرارت لازم برای رشد و تکامل حداقل 10 درجه سانتیگراد و حداکثر 45 درجه سانتیگراد و اپتیمم 23 درجه سانتیگراد می باشد. طول دوره رشد بادام  240-150 روز می باشد و دمای مناسب برای محصول دهی مناسب بطور میانگین 25-20 درجه سانتیگراد و حداکثر 35 درجه سانتیگراد می باشد.
-     درجه حرارت لازم برای آغاز فعالیت درخت و بیدار شدن از خواب زمستانی میانگین 6 + درجه سانتیگراد می باشد و حداقل دمائی که  درخت بادام می تواند تحمل کند 22- درجه سانتیگراد می باشد.
-    بادام به سرمای دیروقت بهاره حساس است لذا مصون بودن نسبی منطقه از سرمای بهاره دیروقت الزامی است .
-    درجه حرارت 1- تا 2- درجه سانتیگراد باعث سرمازدگی چغاله بادام می باشد. حرارت 2- تا 4- درجه سانتیگراد باعث سرمازدگی گل باز شده و حرارت 4- تا 6- درجه سانتیگراد باعث سرمازدگی در مرحله ظهور گلبرگ ها میشود.
-    درجه حرارت مناسب برای گرده افشانی 25-15 درجه سانتیگراد و حرارت مناسب برای فعالیت زنبور عسل 21+ درجه سانتیگراد می باشد.
-    هوای ابری و بارانی در تابستان، باعث تشکیل لکه های قهوه ای در روی پوست میوه در حال رسیدن خواهد شد.
-    از کشت و پرورش بادام در مناطقی با رطوبت نسبی بالای 70 درصد  باید خودداری کرد، اما رطوبت نسبی کمتر از 20 درصد توام با دمای بیش از 35 درجه سانتیگراد نیز عمل لقاح را دچار اختلال می کند.
-    باد ملایم برای گرده افشانی مفید است ولی بادهای با سرعت بیش از 15 متر در ثانیه بویژه در روزهای بارانی برای گرده افشانی مضر است.
3- 1 خاک:
بادام در خاکهای رسی سنگین و مرطوب رشد مناسبی ندارد ، وجود خاک های نیمه سنگین از نوع شنی رسی و سنگلاخی برای پرورش بادام مناسب است و عمق خاک باید حداقل 3 متر باشد. درختان بادام در خاک هائی با بافت لومی یکدست و با عمق زیاد بیشترین محصول را تولید می کنند. این خاک ها ترکیبی بهینه از نفوذپذیری همراه با حفظ آب و تهویه را دارا هستند. خاک های لومی نسبت به خاک های شنی به دلیل ویژگی حاصلخیزی آنها و امکان مدیریت بهتر آبیاری ارجحیت دارند. همچنین این خاک ها نسبت به خاکهای رسی ـ لومی، خاک های سیلتی رسی، لومی و خاکهای رسی برتری دارند. زیرا امکان زهکشی و تهویه در این گونه خاک ها به مراتب بیشتر از خاک های ریز بافت است.
مقاومت بادام به خاکهای آهکی نسبتاً زیاد است پس می توان در مناطقی که به این دلیل محصول دیگری کاشته نمیشود نسبت به کاشت این محصول اقدام کرد. بادام 20 تا 30 درصد آهک در خاک را تحمل می کند،. درخت بادام می تواند در خاکهایی با شوری کم مقاومت داشته باشد و تا هدایت الکتریکی 5/1 میلی موس کاهش در عملکرد آن مشاهده نمی گردد ، در حالیکه 8/2 میلی موس به میزان 25 درصد و 8/4 میلی موس به میزان 50 درصد و سرانجام در 7 میلی موس تا میزان 100 درصد از عملکرد آن کاسته می شود  اسیدیته مناسب ( pH ) برای پرورش بادام حداقل 5/6 و حداکثر 5/8 باشد. خاکهای ایران غالباً دارای pH بالا بوده که کاهش آن یکی از اساسی ترین راهکارها برای برطرف کردن نیازهای غذائی گیاهان به منظورتسهیل در جذب مواد غذائی  می باشد
4-1 آب
در آبیاری قطره ای نیاز آبی حدود 6-4 هزار متر مکعب برای هر هکتار در سال ارزیابی می شود. در آبیاری  سنتی نیاز آبی بادام بر حسب منطقه و رقم  8-6 هزار متر مکعب برای هر هکتار در سال می باشد. بادام به علت داشتن ریشه های قوی بطور کلی به آبیاری کمی احتیاج دارد، در موقع گلدهی از آبیاری بیش از حد بادام بایستی خودداری گردد تا از ریزش گل و میوه کاسته شود. بادام قادر است حداکثر تا 1/1 گرم در لیتر کلر مقاومت نماید.
5-1 شیب
در شیب های جنوبی گلدهی سریعتر اتفاق می افتد اما خطر سرمازدگی بهاره را افزایش میدهد.
6-1 ارتفاع
ارتفاع مناسب کاشت از سطح دریا برای بادام 1500-0 متر میباشد.



شرایط مساعد پرورش بادام
مناسب    واحد    شاخص
27-37 درجه شمالی    درجه    عرض جغرافیایی
1500-0    متر    ارتفاع از سطح دریا
500-100 ساعت بین صفر تا 7+ درجه سانتی گراد    درجه سانتی گراد    نیاز سرمایی
بافت لومی و عمیق یا شنی-رسی        نوع خاک
حداکثر 4    دسی زیمنس بر متر    شوری خاک
8000-4000    متر مکعب در هکتار در سال    نیاز آبی
حداکثر1/1    دسی زیمنس بر متر    شوری آب
25- تا40+    درجه سانتی گراد    حرارت
حداکثر 70    درصد    رطوبت نسبی
5×6    متر    فاصله مناسب درختان

2- طراحی باغ :
دراین عملیات می بایستی مواردی نظیر مکانیابی، تسطیح ، آماده سازی زمین و پیاده نمودن نقشه کاشت در مد نظر قرار گیرد.


       1-2 الگوی کشت:
درختان میوه برای رسیدن به حداکثر رشد، و تولید بیشترین و مرغوبترین محصول، نیاز به دریافت نور کافی دارند. این امر ایجاب می کند که هنگام کاشت، بین درختان مجاور فواصل بحصوصی، که برای درختان مختلف است و به اندازه آنها در حداکثررشد بستگی دارد، رعایت شود.که مهمترین آنها می توان مربعی، مستطیلی، مثلثی و داربستی را نام برد.
روش های مختلف کاشت درختان میوه : الف – مربعی، ب- مستطیلی،  پ- مثلثی با لوزی، ت، داربستی، دایره های سیاه محل درختان را نشان می دهد.
         4-2 گرده افشانی :
اکثر ارقام تجاری و عمده خود نابارده بوده و با حشرات و عمدتاً زنبور عسل دگر گرده افشانی میشوند گرده افشانی بادام توسط باد قابل توجه نیست .
3-2 تهیه بستر
خاک بیشتر باغها یکنواخت نیستند، خاک داخل یک باغ از ناحیه ای به ناحیه دیگر تفاوت دارد و ویژگی فیزیکی آن نیز همراه با عمق خاک تغییر می کند. ارزیابی موفقیت آمیز خاک یک باغ و اصلاح آن باعث ایجاد این اطمینان میشود که:
 الف- هیچگونه موانع فیزیکی و زهکشی وجود ندارد.
 ب- قابلیت نفوذ و حفظ رطوبت هرچه بهتر و یکنواخت تراست.
 ج- محدودیت هائی که اصلاح آنها بعد از احداث باغ بسیار دشوار یا غیر ممکن است وجود ندارد.
اصلاح گسترده خاک برای آماده سازی زمین جهت احداث باغ همواره ضروری نیست. برخی از خاکها به طور طبیعی دارای عمق کافی نبوده و از بافت خوب و یکنواختی برخوردار هستند بنابراین نیازی به خاک ورزی عمیق ندارند ولی بعضی خاکها لایه لایه بوده و نیاز به اصلاح دارد. خاکهای لایه لایه دارای تغییرات ناگهانی در بافت خاک لایه های زیر خاک سطحی هستند برای اصلاح این خاکها باید لایه های گوناگون باهم مخلوط شوند.
خاکهای دارای لایه رسی لایه فشرده ای از رس دارند که مانع حرکت رو به پایین آب شده و بنابراین در تهویه و رشد ریشه در خاک نیمه سطحی محدودیت دارند. مخلوط کردن لایه رس با بقیه نیم رخ خاک منجر به رشد بهتر ریشه می گردد. اصلاح خاکها دارای لایه سخت نیازمند خردکردن و شکستن لایه سخت است تا از رشد ریشه جلوگیری بعمل نیاید.
4-2 شکستن لایه های غیر قابل نفوذ:
تجمع مواد حاوی کلسیم در لایه های زیرین خاک (در عمق حدودا یک متری از سطح خاک )باعث ایجاد لایه های غیر قابل نفوذی می شود که از رشد و توسعه ریشه های درخت به اعماق خاک جلوگیری می نمایند که نهایتا منجر به عدم رشد گیاه و نتیجتا" خشک شدن آن می انجامد.
برای رفع این معضل و شکستن این لایه، انجام شخم عمیق با استفاده از وسایلی نظیر ریپر و  سوسولوز  امکان پذیر است .
5-2 تهیه چاله
گودال ها بایستی قبلا آماده شده باشند. زمان گوده برداری با زمان کاشت نهال در ارتباط است ، بدین معنی که اگر موقع کاشت نهال در اواخر پاییز است چاله ها بایستی در تابستان واگر موقع کاشت نهال در زمستان است چاله ها بایستی در پاییز حفر شده باشند.
ابعاد گودال بستگی به نوع خاک واندازه ریشه دارد، ابعاد گودال بایستی به نحوی باشد که ریشه ها در موقع کاشت با دیواره تماس پیدا نکنند درخاکهای مرغوب گودال می بایستی فضایی بین 60-30 سانتیمتر بیشتر از نوک ریشه ها داشته باشد واین فضا برای خاکهای نا مرغوب می بایستی بیشتر مد نظر قرار گیرد.
معمولا قطر چاله هابین 30 تا 50 سانتی متر خواهد شد .در صورتیکه از مته پشت تراکتوری استفاده شود، قطر چاله حدود 35 سانتی متر خواهد بود عمق چاله بستگی به عمق پراکنش ریشه های درخت دارد در عمل معمولا" عمق 40 تا 50 سانتی متری مناسب می باشد.

6-2    تهیه نهال استاندارد :
 2-6-1اهمیت تولید نهال در کشور (بررسی اقتصادی – هزینه های تمام شده  و... )
 2-6-2شرایط احداث نهالستان (مکان یابی و انتخاب محل کاشت و فاکتورهائی که قبل از احداث نهالستان باید مد نظرقرار گیرد.)
 2-6-3انواع نهال و تکنیک های ازدیاد ( غیر جنسی و جنسی )
 2-6-4مشخصات و خاک و حاصلخیزی نهالستان (حاصلخیزی، نفوذپذیری خاک، آزمون خاک و تغذیه، بافت خاک، آفات و بیماریهای خاکزی و ...)
 2-6-5بهداشت نهالستان ( مبارزه با علفهای هرز، نهال های آفت زده، لوازم پیوند زنی، سلامت پایه و پیوندک)
 2-6-6آب و آبیاری در نهالستان ( نحوه آبیاری، کنترل انتشار تخم علف های هرز  و ...)
 2-6-7فواصل کشت، تهویه و تناوب در کاشت
2-6-8احداث باغ مادری و  کلکسیون ( مشخصات کلکسیون و باغ مادری، فعالیت های انجام شده در کلکسیون و باغ مادری و ...)
7-2  تکنیک و مراحل ازدیاد و نگهداری نهال :
1-7-2   تکثیر و تربیت گیاهان در خزانه
2-7-2 پیوند و سازگاری ( انواع پیوند ، رشد قطری پایه و پیوندک، متورم شدن محل پیوند، بروز کمبود علائم مواد غذائی، محل تامین پایه و پیوندک. و ....)
3-7-2  قلمه ( آماده سازی، ریشه دارکردن، هورمون و... )
8-2  استاندارد نهال و مشخصات نهال گواهی شده
9-2 اهمیت برچسب و شناسه دار کردن نهال ( اطلاعات لازم برای شناسه دار کردن نهال، موارد ضروری برای تولید نهال گواهی شده)
10-2  نهال عاری از ویروس و نحوه تولید آن ( تکثیر به روش ریزازدیادی، کشت بافت ،)
11-2  آشنایی با موسسات مرتبط که موظف به نظارت بر کار نهالستان هستند.
12-2 زمان کاشت:
موعد کاشت بادام در مناطق معتدله(با زمستان ملایم) یا از اوایل پائیز پس از خزان کامل نهال ها و یا  از نیمه دوم بهمن تا اسفند و در مناطق سردسیر پس از سپری شدن فصل یخبندان در اسفند تا نیمه اول فروردین می باشد.
13-2 نحوه کشت:
   پس از انجام هرس ریشه ها (آرایش ریشه)، نهال ها در وسط چاله های کاشت قرار گرفته و خاکی که قبلاً آماده گردیده است به آرامی  در اطراف ریشه نهال ریخته شده و کوبیده می شود تا محفظه های هوا در حفره های داخل ریشه باقی نماند. کاشت نهال بایستی بطریقی انجام شود که محل یقه در بیرون از خاک قرار گیرد. ومحل پیوند برش از 10 سانتیمتر بالاتر از سطح خاک باشد. بعد از کاشت عملیات سربرداری از ارتفاع 120 – 80 سانتی متر با برش مورب (45 درجه) انجام شده و محل برش با چسب باغبانی پوشانیده شود.

14-2 قیم گذاری:
 باید از قیم برای هدایت رشد و حفاظت نهال در برابر باد استفاده گردد.
15-2 مالچ :
بمنظور حفظ رطوبت خاک می بایست از موادی مثل کاه و کلش ، بقایای گیاهی و... بعنوان مالچ استفاده کرد.
16-2 آبیاری اولیه :
انجام آبیاری اولیه بلافاصله پس از کاشت الزامی است. برای هر نهال از قیم استفاده می شود.
17-2 هرس فرم:
هدف از هرس فرم ، و ایجاد ساختار مناسب و اسکلت بندی صحیح برای نهال ها می باشد.فصل هرس فرم در زمستان به هنگام خواب درخت یعنی از آذر تا اسفند ماه است  تربیت درخت  می بایست به شکل جامی،  مرکب از 3 تا 5 شاخه اصلی ، در اطراف تنه نهال است به طوری که حدود 60 سانتیمتر از هم فاصله داشته باشند
 3- اصلاح باغ :
1-3 تغییر ارقام نامطلوب با روش سرشاخه کاری:
هدف از سرشاخه کاری عبارتست از تغییر رقم یک درخت توسط عمل پیوند که زمان دقیق اجرای آن به روشی بستگی دارد که مورد استفاده قرار می گیرد. انواع پیوند شاخه((Grafting شامل اسکنه ای، جانبی، زبانه ای و گاوه ای را می توان پیش از پوست دهی درخت انجام داد. سر شاخه کاری می تواند بروش پیوند جوانه Budding)) شامل روشهای پیوند شکمی و یا قاشی نیز انجام شود.
ارقامی که مورد استفاده توصیه می باشند ، شامل ارقام بادام دیر گل شاهرودی 12،21 و رقم های آذر شهر نظیر سهند، آذر، شکوفه، A200و  A230 می باشد.
ویژگیهای مهمی که در انتخاب رقم باید مدنظر قرار گیرد شامل زمان گلدهی، رقم گرده افشان، سازگاری گرده، زمان رسیدن، سهولت جداشدن دانه از پوست، میزان عملکرد، میزان دوقلویی مغز، عاری بودن از آفات و بیماریها و..... می باشد.
مشخصات ارقام بادام
نام بادام    منشاء    زمان گلدهی    درصد مغز    درصد دوقلوئی    سختی پوست    تلقیح کننده مناسب
یلدا Ne plus ultra    آمریکا    میان گل    50        پوست نازک    نون پاریل
فرانیس  Ferragnes    فرانسه    دیرگل    38    ندارد        سهند و شکوفه
A 200    اسپانیا    خیلی دیرگل    33            سهند و شکوفه
A 230    اسپانیا    خیلی دیر گل    35            سهند و شکوفه
آذرAH50    آذر شهر    دیر گل    47-40    2        فرانیس
شکوفه AH3    آذر شهر    خیلی دیرگل    60-55    محدود        فرانیس و حریر
سهند L-62    آذرشهر    دیرگل    28-25    20-15        فرانیس و شکوفه
خوش (شاهرود 12)    شاهرود    خیلی دیرگل    35    2-0    سخت    شاهرود 6 و 18
راست قامت (شاهرود 21)    شاهرود    متوسط دیرگل    46    40-12    متوسط    شاهرود 17

2 -3 تربیت درختان:
 هدف از تربیت درخت، بهره وری حداکثر از نور خورشید و افزایش راندمان فتوسنتز و نهایتا افزایش میزان عملکرد در واحد سطح است. این عملیات از تربیت نهال در نهالستان تا تربیت آن در دوران قبل از باروری در باغ و پس از باروری را شامل می شود. در درختان بارور و مسن، تربیت اصلاحی شامل قطع قسمت هایی از درخت است که برای بدست آوردن شکل واسکلت مطلوب درخت لازم می باشد. حفظ عادت رشد طبیعی درختان و بارآورکردن مجدد آنها و سهولت انجام کارها از دیگر اهداف هرس اصلاحی می باشد. این کار شامل 2 عملیات متفاوت شاخه برداری و سربرداری می باشد.
3-3 شاخه برداری ( تنک کردن):
شاخه برداری برای بارآور کردن ، تنک کردن تاج و کنترل بلندی درخت بکار میرود. شاخه برداری ، رقابت برای مواد غذائی را کاهش داده و در مجموع سبب تقویت شاخه های باقیمانده می شود. شاخه برداری با بریدن کامل شاخه از محل اتصال به شاخه اصلی صورت می گیرد، بطوریکه هیچگونه سیخکی در محل هرس شده باقی نماند.

4-3 سربرداری:
حذف قسمتی از یک شاخه ، هرس سربرداری است. سربرداری بیشتر از شاخه برداری سبب تقویت رشد منطقه ای و درخت میشود، چون جوانه های باقیمانده را از غلبه جوانه انتهائی آزاد میکند. نظر به اینکه جوانه ها در نزدیکی نوک شاخه تجمع دارند از این روسربرداری، تعداد نسبتاً زیادی از نقاط رشد بالقوه را حذف کرده و بنابراین جوانه های باقیمانده را تحریک  به رشد می کند. حذف انتهای شاخه به این معنی است که کربوهیدراتهای ذخیره شده در قسمت پائین شاخه هنوز برای نقاط رشد قابل دسترسی است (البته  سربرداری نبایستی بحدی باشد که باعث تحریک شدید تولید نرک در شاخه ها شود).
5-3 هرس باردهی :
معمولا روی درختان بالغ و بارده بمنظور حفظ تعادل بین باردهی با تعداد شاخه های باردهنده و هدایت نور و روشنایی به داخل اندام های درخت و حفظ قدرت باردهی و کاهش حساسیت درختان نسبت به عارضه تناوب و سال آوری انجام می گیرد.
4- اصلاح روش آبیاری :
1-4 بازسازی انهار:
در صورتی که آبیاری باغ بصورت سنتی بوده و آبیاری تحت فشار برای آن تعبیه نشده است اصلاح ومرمت انهار به منظور استفاده بهینه از منابع آبی موجود ضروری می باشد.  دراین راستا جلوگیری از هرز آب و حذف علفهای هرز موجود در حاشیه  انهار به منظور جلوگیری از پراکنش بذور آنها بسیار مهم می باشد. 

2-4 ایجاد تشتک:
در محدوده تاج درخت به منظور حداکثر بهره وری از آب موجود، می بایست نسبت به ایجاد تشتک اقدام شود ولی لازم است که در اطراف طوقه درخت، مقداری خاک ریخته شود و از تماس مستقیم آب با آن جلوگیری شود تا از بروز بیماری فیتوفتورائی (گموز ) ممانعت بعمل آید .
5- اصلاح ساختار باغ :
1-5  تسطیح ناهمواری های سطح باغ:
به منظور سهولت در تردد ادوات باغی و امکان انجام بهتر عملیات داشت و برداشت لازم است که پستی وبلندی های موجود در بین درختان تسطیح گردند.
6-   اصلاح سیستم کاشت:
1-6 تعدیل تراکم:
اگر تراکم در داخل باغ بدلیل زیاد یا کم بودن تعداد درختان نا مناسب باشد و یا درختان بصورت نامنظم کشت شده باشند بطوریکه عبور ومرور ادوات در داخل باغ را با مشکل روبرو کنند می بایست درختان نامناسب  را حذف  و در صورت لزوم واکاری نمود.
2-6 تنظیم فواصل بین درختان:
در بادام های آبی فواصل کاشت 6×5 متر و بصورت سیستم مستطیلی می باشد و در مناطق کوهستانی واراضی شیبدار فواصل کاشت 5  یا 6 متر و بر روی خطوط تراز صورت می گیرد. در مناطق گرمسیری که مشکل سایه اندازی بعلت نور زیاد وجود ندارد میتوان از سیستم مربع ، مثلثی بفواصل 5×5 یا 6×6  متراستفاده کرد.
3-6 واکاری:
در مواردی که تعدادی از درختان خشک گردیده و یا پیر و غیر  بارده و آلوده وجود دارد بایستی نسبت به کشت نهال مرغوب ار ارقام فوق الذکر (جدول ارقام بادام) اقدام نمود.
4-6 نگهداری باغ تا زمان باردهی اقتصادی مجدد:
این عملیات شامل مواردی نظیر شخم سالیانه بین ردیفها ، تهیه ، حمل  و پخش کودهای دامی وشیمیایی، مبارزه با  آفات، بیماریها و علفهای هرز، هرس که شامل موارد زیر می باشد:
    1-4-6 کودآلی:
کود دامی به میزان 30-15تن در هکتارمی تواند در هر سال یکبار بصورت چالکود در خلال پائیز و زمستان در اختیار باغ قرار میگیرد.استفاده از کودهای آلی غنی شده نیز با تائید موسسه تحقیقات خاک و آب می توانند نیاز کودی درختان را تامین نمایند .
 2-4-6 کود شیمیائی:
 انجام هر گونه توصیه کودی می بایست پس از انجام آزمایشات خاک وبرگ صورت پذیرد ، مع الوصف میزان توصیه کودی برای باغات جوان K,P,N به ترتیب 45، 45، 15 کیلوگرم در هکتار و برای باغات بارور 90= N ، 90= 5O 2P و 30= O2K کیلوگرم در هکتار در سال می باشد.
ضمناً بصورت زیر نیز کاربرد کود شیمیائی برای هر درخت توصیه میشود. یک کیلوگرم سولفات آمونیوم با نیترات آمونیوم یا اوره ، 2-1 کیلوگرم سولفات پتاسیم ، 150-100 گرم اسیدبوریک ، 100 گرم سولفات مس ، 100 گرم سولفات منگنز ، 250 گرم سولفات روی ، 150-100 گرم سکوسترین آهن و5-3 بار محلول پاشی با کلروکلسیم پنج در هزار در زمان رشد میوه تا یک هفته قبل از برداشت و همچنین دو نوبت محلول پاشی جهت افزایش (Fruit set)  با ترکیبی از اوره 5 در هزار، سولفات روی  5 در هزار، اسیدبوریک 5 در هزار یکبار در آخر تابستان پس از برداشت میوه و قبل از ریزش برگها و دیگری درآخر اسفند تا اوائل فروردین قبل از بازشدن جوانه های گل مورد توصیه قرار گرفته است .
3-4-6 مبارزه با آفات و بیماریها:
-    زنبور مغزخوار بادام Eurytoma amygdali  :
این آفت مستقیماً به میوه حمله می کند و در اثر تخم ریزی این آفت میوه های جوان ریزش می کند میوه هائی که روی درخت باقی می مانند مومیائی شده و محل زمستان گذرانی لارو میشوند. برای مبارزه با آن، حذف مکانیکی میوه های باقیمانده و جمع کردن و سوزاندن میوه های ریزش کرده روی زمین بهترین راه حل است. سمپاشی با سموم فسفره جذبی در مرحله اوج پرواز حشرات نیز مفید است.
- سوسک شاخک بلند رزاسه Ospheranteria coerolesens :
این آفت در اکثر باغهای بادام و بویژه در باغهای جدید یک تا سه ساله یک آفت جدی است. حشره ماده کنار جوانه‌ها و انشعابات فرعی یکساله تخم ریزی می‌کند و لارو پس از خروج از تخم مستقیماً وارد سرشاخه می‌شود و مانع رشد آن می‌شود. خسارت این آفت در باغات بادام بسیار زیاد است و برای مبارزه در باغات جدید الاحداث در مراحل اولیه، قطع سرشاخه پیشنهاد می‌شود. هرس موضعی از 20-10 سانتیمتری زیر محل فعالیت لارو و سوزاندن شاخه‌های هرس شده الزامی است.
 - نظر به اینکه حشرات کامل برای تغذیه، استراحت، جفتگیری و انجام سایر اعمال حیاتی روی گلهای سفید علفهای هرز که در معرض مستقیم تابش نور خورشید قرار دارند هجوم می برند، لذا گلهای گیاهان خانواده چتریان بدلیل داشتن گلهای پهن، روشن و متعدد و بعلاوه بخاطر همزمانی دقیق شکوفایی گل با ظهور حشرات کامل (بسته به منطقه) می‌تواند مورد توجه این آفت قرار گیرد. از این رو می‌توان با کاشت این گیاهان در حاشینه باغ و  به محض هجوم حشرات بر روی گلهای آنها نسبت به جمع آوری و معدوم نمودن حشرات  از روی سطح گلها به خصوص در ساعت های اولیه روز و هنگام غروب آفتاب که حشرات تحرک کمتری دارند اقدام نمود.
-  سرشاخه خوار هلو Anarsia lineatella:
یک آفت عمده بادام و هلو است. این آفت به سایر میوه های هسته دار هم حمله می کند. سرشاخه خوار هلو دراولین و دومین مرحله لاروی عمدتاً در زیر پوست ضخیم تنه در محل اتصال چوب های یک تا سه ساله زمستان گذرانی می کند. در خلال گلدهی و ریزش گلبرگها، سرشاخه خوارها از محل زمستان گذرانی خارج می شوند  تا از برگهای جوان و جوانه ها تغذیه کنند، که در این مرحله می بایست با آنها مبارزه کرد.
-  بیماری لکه آجری بادام Polystigma ochraceum
 بیماری لکه آجری بادام یکی از مهمترین بیماریهای  بادام است  و  برای کنترل آن می‌توان از سموم قارچکش نظیر مانکوزب استفاده کرد، همچنین می‌بایست پس از خزان برگها در پاییز نسبت به جمع‌آوری و سوزانیدن آنها اقدام کرد.
- بیماری غربالی (Shot hole)
نیز زمانی که هوای بهاری بارانی و آب یا آبیاری بارانی به صورت متوالی شاخ و برگها را مرطوب می کند.  این بیماری بیشترین خطر بالقوه را نشان داده و گسترش می یابد و باعث ایجاد خسارت به برگها می شود که در ادامه می تواند در اوائل فصل منجر به ریزش شدید برگها و میوه ها شود.
4-4-6 کنترل علف های هرز:
کنترل علفهای هرز در باغهای بادام به روش تلفیقی انجام می شود. از روش مکانیکی برای مبارزه با علفهای هرز یکساله استفاده میشود که شامل کولتیواتورزنی در بین ردیف ها میباشد. از روش شیمیایی برای مبارزه با علفهای هرز چند ساله و دایمی استفاده میشود که بسته به نوع علف هرز و میزان رشد آن می توان از سموم رانداپ  به میزان 2-5/1 در هزار و غیره  استفاده کرد. همچنین استفاده از مالچ نیز موثر است.
7- روشهای پیشگیری از سرما و یخ زدگی درختان :
الف- روشهای کوتاه مدت
       - گرم کردن باغ با استفاده از بخاریهای باغی:
از بخاریها یا پلارباغی (140-80 عدد در هکتار) می توان جهت جبران گرمایی که از طریق تشعشع از دست می رود استفاده نمود.
- روش غرقاب کردن خاک و آبیاری بارانی:
غرقاب کردن سطح باغ می تواند تا حدودی منجر به گرم کردن فضای باغ شود . همچنین آبیاری بارانی نیز در گرم کردن اندام های گیاهی نقش دارد . در  آبیاری بارانی در نتیجه انجماد آب روی گیاهان و تشکیل لایه های نازک یخ، به ازای هر گرم آب در حال یخ بستن حدود 80 کالری گرما در سطح برگ آزاد می شود. گرمای آزاد شده از آب باعث حفظ  دمای برگها در محدوده دمایی بین 1 تا 2 درجه سانتیگراد یا کمی بیشتر می شود. این مقدار گرمای آزاد شده می تواند باعث حفاظت گیاه از یخ زدگی گردد.
         - پوشش تنه:       
در سرماهای سخت زمستانی ، استفاده از انواع پوششهای گیاهی مانند پلاستیک، کاه، کلش، شاخ و برگ گیاهان استفاده می شود. رنگ کردن تنه با رنگ سفید و محلول بردو که نیز می توانند تا حدودی از صدمه سرما به تنه جلوگیری نماید (چراکه در زمستان سطوح سفید، در شبهای صاف بی ابر و بدون باد، کمتر از سطوح سیاه و تیره در اثر تشعشع حرارت خود را از دست می دهند).


ب- روشهای بلند مدت
- انتخاب مکان مناسب:   
توصیه می شود درختان بادام در دامنه های رو به شمال کشت گردند، تا گلدهی بهاره آنها به تأخیر افتاده و بصورت طبیعی خطر یخ زدگی آنها کاهش یابد.
- انتخاب خاک مناسب:       
خاکهایی که دارای عمق حدود 50 سانتیمتر هستند ونیز خاکهای مرطوب، متراکم، عاری از علفهای هرز و خاکهایی که با مواد آلی و کود به خوبی مخلوط شده اند باعث حداکثر ذخیرة گرما در طول روز می شوند.
- حفاظت درخت با استفاده از و ارقام مناسب:
درختان دیرگل که شکوفه های آنها در بهار دیرتر باز می شود، کمتر در معرض خطر یخ زدگی قرار دارند. ،ارقام دیرگل و مناسب بادام عبارتند از: آذر، فرانیس،شکوفه ،سهند و همچنین ارقام شاهرودی 12و21 و A230و A200
- عملیات به زراعی:
استفاده از کود کافی در زمان مناسب، کنترل آفات و بیماریها، آبیاری کافی و ... ، باعث بهبود سلامت گیاه و در نتیجه مقاومت بیشتر گیاه نسبت به سرما و یخ زدگی می شود.کودهای پتاسیم و در مواردی کودهای فسفری باعث افزایش تحمل به یخ زدگی می شود. یکی از روشهای ساده به زراعی برای افزایش مقاومت گیاه در برابر سرما، تسریع در رسیدن دوره  رکود گیاه از طریق قطع یا کاهش  آب و کود زیاد به ویژه در پایان فصل رشد می باشد.استفاده از تنک زودرس میوه در درختان میوه نیز باعث افزایش مقاومت به سرمای گیاه از طریق جذب بیشتر مواد فتوسنتزی توسط بخش چوبی درخت می شود. هرس فرم مناسب رشد درختان (سیستم جامی با محور مرکزی تغییر یافته) نیز باعث کاهش خسارت سرمازدگی می گردد.
- بادشکن ها:        
بادشکن ها معمولاً از یک یا چند ردیف درختان غیر مثمر تشکیل می شوند که سریع الرشد بوده و در اطراف باغهای مثمر در جهتی که بادهای شدید محلی از آن طرف می وزد، کاشته می شوند. با این کار از انتقال بادهای سرد به داخل باغ تا حدودی کاسته می شود.
 8- زمان برداشت :
زمان رسیدن   بادام وقتی است که بادام روی درخت به اصطلاح خندان بشود یعنی غلاف  سبز   بیرونی  بشکافد   و پوست خشبی میانی آشکار شود. بایستی پس از برداشت  محصول  بلافاصله  پوست   آن از هسته جدا شود و برای سهولت در پوست گیری  8 تا 10 روز  قبل از برداشت  درختان   را آبیاری کنند. پس از  پوست گیری، میزان رطوبت آن را به 6 در صد می رسانند. سپس مراحل درجه بندی و بسته بندی انجام می شود.