پراکنش و اهمیت

از بین نزدیک به 21 قارچ عامل زنگ‏های سیب و گلابی ، این گونه در ایران رایج‏تر بوده و مورد بررسی قرار می‏گیرد. در ایران ، زنگ سیب از دامنه‏های البرز، منجیل، پلور و آذربایجان شرقی گزارش شده است. با این وجود، در مناطقی که میزبان تناوبی (سرو کوهی) هم وجود داشته باشد، انتشار بیماری محدود می‏باشد.

 

علائم بیماری


در فصل بهار، لکه‏های کوچک زرد مایل به نارنجی و قرمز در سطح بالایی و دمبرگ برگ‏های پایینی شاخه‏های سیب و زالزالک وحشی ایجاد می‏شود. این لکه‏ها به مرور گسترش پیدا کرده و حواشی آن‏ها مشخص‏تر می‏شود و جوش‏های کوچک نارنجی تا قهوه‏ای رنگ که همان پیکنیوم یا اسپرموگونیوم‏های عامل بیماری است تشکیل می‏شود. در محل خروجی پیکنیوم‏ها، ترشحات شهد مانند نارنجی رنگ دیده می‏شود. چند هفته پس از آلودگی، در سطح زیرین برگ و نقطه مقابل لکه‏های موجود در سطح بالایی برگ، نواحی زرد تا قهوه‏ای ظاهر می‏شود که در این محل‏ها ائسیوم‏‏های خمیده (aecia) ها تشکیل می‏شوند. لکه‏های روی برگ‏ ها و اندام‏های روی آن‏ها، بر روی میوه نیز تشکیل می‏شوند. ایجاد خسارت روی میوه، خسارت مستقیم این عامل می‏باشد. اما خسارت روی برگ‏ها باعث ریزش برگ‏ها و ضعیف شدن درخت و کاهش غیرمستقیم محصول می‏گردد.

 

زیست‏شناسی عامل بیماری

عامل بیماری از بازیدیومیست‏ها است. برای تکمیل زندگی خود نیازمند دو میزبان (heteroecious ) بوده و دارای چرخه‏های ناقص است و چرخه زندگی در دو سال تکمیل می‏شود. تلیوسپورها دو سلولی بوده و دارای پایه بلندی می‏باشند. بازدیوسپورها، تک سلولی و لوبیایی شکل هستند. این قارچ فاقد مرحله یوریدیومی می‏باشد (demicyclic).

 

چرخه بیماری

زمستان‏گذرانی به صورت تلیوم (telium) روی شاخه‏های انواع سرو کوهی (ارسی) (Juniperus spp.) انجام می‏شود. در فصل بهار و هنگام بارندگی‏ها، تلیوم‏های شاخ مانند قارچ، متورم و ژله‏ای شده، تلیوسپورهای دوسلولی، جوانه زده و روی هر سلول آن یک بازیدیوم و روی هر بازیدیوم چهار بازدیوسپور تشکیل می‏شود. پس از پرتاب اسپورها، این تلیوم‏های شاخکی خشک شده و می‏افتند. بازدیوسپورها با فشار از پایک جدا شده و با جریان هوا می‏توانند تا فواصل زیاد منتشر شده و مایه تلقیح اولیه را ایجاد کنند. بازدیوسپورها با افتادن روی برگ و میوه‏های سیب جوانه زده و تولید اسپرموگونیوم در سطح رویی برگ و ائسیوم در سطح زیرین برگ می‏کنند. ائسیوسپورها روی شاخه‏های سرو کوهی افتاده و در سال آینده باعث تشکیل گال و شاخک‏های تلیومی می‏شوند.

مدیریت

استفاده از ارقام مقاوم : استفاده از ارقام مقاوم سیب

اقدامات بهداشتی: حذف درختان سروکوهی آلوده و یا حساس به بیماری، باعث کاهش آلودگی می‏شود. انتقال بازیدیوسپورها از مناطق دور، انهدام کامل بیماری را مانع می‏شود.

مبارزه شیمیایی : در صورت شدید بودن بیماری و صرفه اقتصادی، قارچ‏کش‏های دی تیوکارباماتی می‏توانند استفاده شوند.