کرم گلوگاه انار :

 

 

 کرم گلوگاه انار با نام علمی Spectrobates ceratoniae Zeller مهمترین عامل کاهش کمی و کیفی محصول انار و یکی از موانع مهم در افزایش صادرات انار میباشد. این آفت اولین بار در سا ل 1349 در باغها ی انار کاشمر مشاهده و با توجه به علائم اولیه آلودگی به کرم گلوگاه انار موسوم شده است. میزان خسارت کرم گلوگاه انار تابعی از سال، رقم و شرایط به زراعی باغ در هر منطقه میباشد. بطور متوسط درصد خسارت کرم گلوگاه انار در کل کشور و در سالهای مختلف حدود 30-25 درصد محصول برآورد میشود.

 


براساسکرم گلوگاه انار، زمستان را به صورت لاروهای سنین مختلف در داخل انار، انجیر و احتمالاً میزبان های آلوده دیگر که در زیر درخت ها ریخته و یا بر روی درخت باقیمانده و یا در انبارها ذخیره شده اند، می گذراند. پروانه های زمستانه معمولاً تخم های خود را روی میله و بساک پرچمها و ندرتاً روی سطح داخلی کاسبرگ میگذارند. دم میوه و شکاف های ناشی از ترکیدگی میوه نیز از جمله ی محل های تخ مگذاری این شب پره می باشند.
لاروهای سن یک پس از تفریخ، از سطح داخلی کاسبرگ تغذیه و از اواخر سن دوم یا اوایل سن سوم لاروی با ایجاد سوراخ در محوطه داخلی تاج به داخل میوه ی انار راه یافته و ضمن ورود، عوامل متعددی از گروه قارچها، باکتریها و مخمرها را به درون میوه انار انتقال می دهند. این پاتوژن ها قادرند در باغ و انبار موجبات گندیدگی و فساد سریع یا تدریجی میوه انار را فراهم نموده و آ ن را از بین ببرند.
 
قارچهای جنس آسپرژیلوس، به ویژه دوده (Aspergillus niger) و پنسیلیوم مهمترین این بیمارگرها را تشکیل می دهند. در بیش از 90 درصد از موارد، کرم گلوگاه انار ناقل عوامل بیمارگر به داخل میوه انار می باشد. بنابر این کنترل کرم گلوگاه می تواند نقش کلیدی در کاهش پوسیدگی میوه انار در باغ و انبار داشته باشد. این حشره در ایران 4-3 نسل داشته و زمستان را بصورت سنین مختلف لاروی در داخل میوه های انار باقیمانده روی درخت یا ریخته شده در پای درختان و یا در داخل سایر میزبانها، از جمله میوه های انجیر به سر می برد.
زیست شناسی: این پروانه زمستان را به صورت لارو در درون انارهای آلوده (روی درخت، پای درخت و درون انبار) می گذارند و لاروها از اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد ماه خود را به محوطه تاج انار رسانیده و در آنجا به شفیره تبدیل می شود و گاهی هم مشاهده شده که لارو، تاج یا پوست و غیره را سوراخ کرده و در بیرون به شفیره مبدل می گردد. شفیره ها با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه و مصادف با موقعی که میوه ها به اندازه لیمو شده اند، به پروانه تبدیل شده و از تاج انار بیرون می آیند. پروانه در مدت 2 تا 4 روز جفتگیری کرده و ماده ها در تاج انار، در میان پرچمهای زردرنگ، تخمریزی می کنند. هر ماده در حدود 20 تا 25 عدد تخم می گذارند پس از 8 تا 10 روز تخمها باز شده و به کرم تبدیل می شوند و کرم ها از همان محل وارد میوه می شوند دوره فعالیت لاروی (دوره تغذیه از گوشت دانه های نار) از 18 تا 30 روز است، که لاروها پس از پایان این دوره به گلوگاه انار آمده و به شفیره تبدیل می شوند. دوره شفیرگی بین 7 تا 8 روز طول می کشد و در پایان این مدت پروانه های نسل بعد بیرون می آیند. بدین ترتیب در اواسط یا اواخر تیرماه، نسل اول تابستانی ظاهر می شوند، همانند نسل قبلی، ماده ها تخمریزی را در تاج انارهای سالم انجام می دهند. پس از 30 تا 32 روز نسل دوم (اواسط مردادماه)، از یک ماه بعد نسل سوم (اواسط شهریور ماه) و به همین نحو در نقاطی مانند شیراز و مناطق جنوبی تر نسل چهارم (حدود اواخر مهرماه) ظاهر و لاروها یا کرم های همین نسل است که زمستان را درون میوه های انار آلوده سپری خواهند کرد. پس این آفت در نقاط انارخیزی دارای 3 تا 4 نسل در سال است.
روشهای کنترل کرم گلوگاه انار
  نتایج مجموعه کارهای تحقیقاتی و تجربیات مفید موجود، اجرای نکات زیر میتواند کرم گلوگاه انار را در زیر سطح زیان اقتصادی نگه داشته و کنترل قابل قبولی روی حشره آفت در پی داشته باشد.
1- اولین گام برای بهبود کمی و کیفی تولید و کنترل منطقی آفات و بیماریهای انار ، داشتن باغهایی است که از شرایط مطلوب زراعی و باغی برخوردار باشند. در این رابطه توصیه می شود باغهای انار طی یک برنامة 5 ساله اصلاح و باغ های رها شد ه و یا آنهایی که تأمین حداقل نیازهای زراعی و باغی، بویژه آب مناسب و مورد نیاز، برای آنها میسر نیست، حذف و باغهای جدید با رعایت اصول فنی احداث گردد.
2- در احداث باغهای جدید و جایگزین ، از ارقام مقاوم به کرم گلوگاه و یا ارقامی با حساسیت کمتر استفاده شود. مانند رقم ملس دانه سیاه یزدی که برای شرایط استان یزد توصیه میگردد.
 3- از کشت مخلوط درختان انار با سایر درختان میوه و همچنین احداث باغ انار در مجاورت درختانی مثل انجیر و پسته که میزبان کرم گلوگاه انارهستند، خودداری شود.
4- به منظور حمایت از دشمنان طبیعی آفا ت و بیماریها، جلوگیری از طغیان کنه پاکوتاه انار و سایر آفات بالقوه و حفظ بهداشت و محیط زیست، از هرگونه سمپاشی درختان انار اجتناب گردد.
5- داخل تاج انارهای مرغوب گل اول، پس از خشک شدن پرچم (حدوداً در اواخر خرداد) بوسیله دستگا ههای ساده موجود تمیز گردد.
6- انارهای پوسیده و یا باقیمانده بر روی درخت یا ریخته شده در کف باغ بصورت همگانی و در فصل زمستان (دی و بهمن ) جمع آوری و منهدم گردد.
7- انارهای آلوده شده در طول فصل داشت، بویژه در نسل اول آفت، نیز جمع آوری و معدوم گردد.
8- به منظورتقویت پارازیتیسم طبیعی آفت ، مبارزه بیولوژیک از طریق تولید و رهاسازی زنبور پارازیتوئید تریکوگراما با استفاده از سوشهای بومی و با رعایت نکات فنی صورت گیرد.

باید این واقعیت را پذیرفت که کرم گلوگاه قسمتی از باغداری انار است. حذف کامل این آفت ناممکن است و تنها با اعتنا به توصیه های پیش گفته میتوان کمیت خسارات ناشی از این آفت را کنترل کرد. انتخاب واریته های برتر معرفی شده در همین سایت برای احداث و اصلاح باغات اولین اقدام موثر در راستای کنترل این آفت میباشد. نسبت به سایر واریته ها از این ارقام درصد خسارت کمتری گزارش شده است،
مثلا آلک شیرین ساوه علی رقم بازار پسندی رقمی حساس به این آفت در مقایسه با رقم ملس ساوه میباشد. پس در همان بدو امر واریته مناسبی را برای احداث باغ انار انتخاب کنید. موضوع مبارزه با آفات را از همان بدو احداث باغ انار بعنوان یکی از مسائل جاری در باغداری انار تلقی کرده و برنامه ریزی روشن و زمانبندی شده ای را برای آن تعریف نمائید.
اگر بدنبال تولید محصول صادراتی هستید بدانید حد مقبول آلودگی در تجارت انار زیر 3% میباشد، از اینرو تمیز کردن تاج انار و حذف پرچمهای آلوده از تخم شپره و شفیره های کامل نشده کرم گلوگاه از ضروریات محصول صادراتی میباشد. توجه داشته باشید حذف پرچمها و پاک بودن تاج انار از مقررات صادرات انار میباشد پس بهتر است این هزینه را در جای خود و در زمان خشک شدن پرچمها در اواخر بهار به انجام رسانید.
اخیرا دستگاه مخصوصی برای این کار ساخته شده که با نیروی فشار دست کار میکند و نیروی عمودی را به حرکت چرخشی تبدیل و با فرچه مخصوص گردننده پرچمها را به طور کامل حذف میکند، باغداران بطور سنتی از نیروی کار کارگری برای پر کردن تاج با علفهای کف باغ استفاده میکنند که هزینه زیادی را در بر دارد، این دستگاه در اقتصادی کردن این فرآیند موثر خواهد بود.
 
شکل مقابل دستگاه جدید پرچم زدای انار ساخته شده به همت آقایان دکتر حسین فرازمند و مرحوم کیومرث توفا، از متخصصین ارشد گیاه پزشکی کشور را نشان میدهد. پس از جمع آوری و معدوم کردن انارهای باقیمانده در زمستان، حذف پرچمهای انار در اواخر خرداد موثرترین راه در مبارزه با این آفت محسوب میشود. توجه داشته باشید پاک بودن تاج انار از نشانه های یک محصول مرغوب میباشد. در بحث صادرات انجام این کار جزئی از مقررات محسوب میشود از اینرو پاک کردن پرچمهای انار را بعنوان یکی از الزامات باغداری انار بپذیرید و برای انجام آن برنامه روشنی داشته باشید آثار آن بصورت ارتقاء کیفی محصول و کنترل آفت در نهایت شما را منتفع خواهد نمود.
 
اسفند ماه و پس از کاهش سرما بهترین زمان برای جمع آوری انارهای فاسد و آلوده به تخم و لاروها و شفیره های کرم گلوگاه میباشد. کارشناسان در مورد اینکه بقایای میوه های آلوده و بجا مانده بر روی درخت و کف باغ از عمده ترین میزبانها و محلهای تجمع این آفت و تولد نسل جدید این آفت میباشند اطمینان کامل دارند. پس در این مورد مسامحه نکنید آستینها را بالا زده و کلیه انارهای آلوده را از روی درختان، کف باغ و انبارها جمع آوری و با دقت بسوزانید و از سایر باغداران نیز بخواهید به شما بپیوندند که تنها اقدام گروهی و همگیر در این خصوص موثر خواهد بود.
________________________________________
کرم به :

 

 

بر اساس تحقیق مهرنژاد و ابراهیمی به سال 1372 کرم به بنام علمی Euzophera bigellaروی انار در محلهایی که به عللی از قبیل شکستگی و هرس، پوسته تنه یا شاخه درخت زخمی شود، تخمگذاری میکند و لارو از ناحیه کامبیوم و قسمت زیری پوست تنه و شاخه تغذیه کرده و در محل تغذیه یا زیر پوستکهای سایر قسمتهای تنه، شفیره میشود. این شب پره در روی انجیر در محل شکافها و ترکهایی که روی تنه و شاخه وجود دارد، تخمگذاری میکند و لارو از مسیر این شکافها به زیر پوست نفوذ و فضولات ریز قهوه ای رنگی در این محل مشاهده میشود. در اثر تغذیه لاروها از ناحیه کامبیوم و قسمت زیر پوست، لکه های تیره رنگ و خشکید های روی تنه و شاخه بوجود می آید. با ادامه فعالیت آفت، قسم تهای آسیب دیده بتدریج گسترش یافته و به صورت پوست ههای نسبتاً بزرگی از تنه و شاخه جدا میگردد. در مناطقی که درختان انار و انجیر تواماً کشت شده باشند، تراکم آفت روی انجیر به مراتب شدیدتر از انار است. فعالیت لاروها در زمستان کم و بیش ادامه دارد و معمولاً لاروهای این حشره در تمام طول سال در زیر پوست تنه و شاخه درختان انار و انجیر مشاهده میشوند.
رعایت مراقبت های زراعی و پیشگیری از بروز استرس به درخت، در پیشگیری از فعالیت این شب پره مؤثر می باشد. در صورتی که آفت به حالت طغیانی درآمده و خسارت زیاد باشد، می توان با شستشوی محل فعالیت لاروها در ناحیه طوقه و تنه اصلی، بوسیله محلول 2 در هزار یک سم فسفره، مثل دیازینون آنرا تحت کنترل درآورد. این محلول سمی روی سایر آفات ناحیه طوقه و ریشه، مثل چوبخوارها و کرم سفید ریشه نیز مفید خواهد بود. به گفته بعضی از همکاران کارشناس، شستشوی محل های فعالیت آفت، با فشار زیاد آب خالص نیز در کنترل آفت مؤثر بوده است.
________________________________________
شته انار : 


شته انار با نام علمی Aphis punicae عمومی ترین آفت درختان انار محسوب می گردد و در بعضی از سالها و در باغهای محصور که شرایط برای رشد و تکثیر آفت فراهم باشد، موجب ریزش غیر طبیعی گلهای اول انار در ابتدای فصل می گردد.
هرچند بعضی از باغداران در سطوحی محدود با استفاده از شته کش اختصاصی پریمور اقدام به کنترل این آفت میکنند، اما با رعایت چند نکته ساده میتوان از خسارت زیاد آن جلوگیری و از مبارزه شیمیایی اجتناب کرد. توصیه میشود پاجوشها ی انار را تا زمان جفت گیر ی و تخمگذاری شته ها ی جنسی در پای درختا ن حفظ نموده و حذف آنها را به بعد از این زمان، که در شرایط آب و هوایی استان یزد حداکثر پایان آذر ماه میباشد، موکول کرد. همچنین باید از هرس پاجوش ها و نرک های درختان انار در فصل بهار خودداری و زمان حذف آنها را تا اواسط تابستان به تاًخیر انداخت. استقرار کلنی های شته انار روی اینها باعث مصون ماندن بقیه درخت می گردد.
________________________________________
سوسک چوبخوار انار :
سوسک چوبخوار انار با نام علمی Chrysobothris parvipunctata عامل ثانویه و تشدید کننده عارضه سبز خشکی و یا زرد خشکی تنه و سرشاخه های درختان انار می باشد. این حشره، آفت درختان میوه سرد سیری است و برای اولین بار در روی انار توسط مهندس شاکری گزارش گردیده است.
لاروهای آفت به رنگ کرم تا زرد و از تیپ Buprestidae (سرهاونی) میباشند که اندازه آنها به بیش از 3 سانتیمتر میرسد. حشرات کامل آفت با بالپوشهایی به رنگ قهوه ای و نقاط سفید رنگ فرورفته، حدود اواسط بهار ظاهر میشوند. این سوسکها بسیار فعال بوده و پس از مقداری تغذیه از بافتهای نازک، بر روی شاخه های درختان ضعیف تخمگذاری میکنند. لاروهای آفت در طول تابستان و اوایل پاییز در زیر پوست درخت فعالیت دارند. شاخه ها و تنه های آلوده بتدریج ضعیف تر شده و در صورت آلودگی شدید در فصل تابستان سبز خشک و یا زرد خشک میشوند. این آفت در شرایط عادی توسط حشرات مفید تحت کنترل میباشد. بهترین روش کاهش جمعیت این آفت ، اعمال مدیریت صحیح و رعایت مسائل به زراعی، بویژه رعایت دور آبیاری و بهداشت عمومی باغ میباشد.
________________________________________
سوسک پرچم خوار انار :

این سوسک پس از باز شدن تاج گلهای انار ظاهر شده و از پرچمهای داخل تاج تغذیه

میکند. هر دو نوع گل مثمر و غیر مثمر انار مورد هجوم این سوسک میباشد. در بسیاری موارد کلاله انار سالم میماند و علی رغم آسیب به پرچمها انار بارور میشود. آلایش سیاه رنگی که نتیجه تغذیه سوسک میباشد به شکل گرد سیاه رنگی داخل تاج باقی میماند.

هنوز از میزان خسارت این سوسک آمار مستندی در دست نیست. اکثر حشره کشهای معمولی توان از بین بردن این سوسک را دار میباشند لاکن توصیه ما این است که با آبیاری به موقع در دوران قبل از باز شدن گلها و پرهیز از آبیاری تا اواخر اردیبهشت و پس از تکمیل گلها و عدم استفاده از کود شیمیایی میتوان این آفت را کنترل کرد.
آبیاری در زمان گل دهی و استفاده از کود ازته در این دوران از عوامل طغیان این سوسک میباشد.


________________________________________
پروانه گلخوار انار :


حشره کامل این آفت، پروانه کوچکی است به رنگ قهوه ای با نوارهای نسبتا عریض سفید رنگ بطول 7 میلیمتر که عرض بالهای باز آن حدود 13 میلیمتر میرسد. لارو این پروانه در سنین اولیه به رنگ سفید با سر قهوه ای است ولی سنین بالاتر به رنگ قرمز ارغوانی در می آید. طول لاروها به حدود 14 میلیمتر میرسد، لارو این حشره بسیار پر تحرک بوده و بوسیله تار آویزان میشود. فضولات لارو داخل گل انار و درون کانالهایی که ایجاد میکند دیده میشود. زمان ظهور حشره کامل این آفت با زمان پیدایش گل انار مصادف است. گل انارهای آلوده ریزش میکنند.
میزان آلودگی به این آفت و در سالهای مختلف متفاوت میباشد و گل انارهای غیر مثمر بیشتر آلوده میشوند. در بعضی از انارها دو و بندرت سه لارو سنین مختلف دیده شده است.
جمعیت این آفت در سالهای مختلف و مناطق مختلف یکسان نیست و به نظر میرسد که این حشره بیش از یک نسل در سال نداشته باشد. زمان ظهور حشرهء کامل در فصل بهار و 15-10 روز زودتر از زمان ظهور شب پره کرم گلوگاه میباشد. این حشره اولین بار توسط مهندس شاکری گزارش و نام پروانه گلخوار انار از سوی ایشان به این آفت اختصاص یافت.
________________________________________

کرم سفید ریشه انار :

لارو کرم سفید ریشه Polyphylla ollivieri

 


 

 

 

 

 

 

کرم سفید ریشه انار با نام علمی Polyphylla ollivieri از آفات مهم ریشه درختان میوه از جمله انار است. این آفت علاوه بر انار ریشه درختان سیب، گلابی، گوجه، گیلاس، پسته و درختان غیر مثمری نظیر نارون، تبریزی و گیاهان زراعی مثل سیب زمینی، خیار، بادمجان و... را مورد حمله قرار میدهد.
لاروهای کرم سفید ریشه با تغذیه از ریشه درختان انار موجب خشک شدن درختان جوان و ضعف درختان مسن میشوند. حشره کامل این لارو سوسکی است نسبتا بزرک به طول 40-25 میلیمتر به رنگ قهوای که با توده ای از پولکهای سفید صدفی رنگ روی آنرا پوشانده است.
این حشره طول یک نسل را در 3 سال طی می‌کند. در شریط مساعد تغذیه‌ای و خاک می‌تواند یک نسل را در طی دو سال بگذراند. زمستان را به صورت لارو به سر می‌برد و در بهار سال سوم قبل از آنکه وارد مرحله شفیرگی شود یک محفظه گلی برای خود درست می‌کند و در آنجا تبدیل به شفیره می‌شود (در برخی موارد خانه شفیرگی ساخته نمی‌شود). دوره شفیرگی 17 تا 24 روز می‌باشد.حشرات کامل از دهه سوم خردادماه تا دهه سوم مردادماه بسته به شرایط محیطی منطقه ظاهر می‌گردند. اوج خروج معمولاً در تیرماه است. حشرات کامل برای خروج در خاک سوراخهایی ایجاد و خارج می‌شوند. سپس از برگ درختان مثمر و غیرمثمر تغذیه می‌نمایند. تمام فعالیت‌های حیاتی، تغذیه، جفت‌گیری و تخمریزی در غروب و اوایل شب انجام می‌گیرد.
در روز حشرات کامل بدون هیچ فعالیتی در لابه‌لای شاخ و برگ درختان و جاهای امن به سر می‌برند. جفت گیری در اوایل شب و اغلب در روی شاخه‌ها انجام می‌شود. تخمریزی معمولاً چند روز (معمولاً 4 روز) بعد از جفت‌گیری انجام می‌شود. حشره کامل ماده با پاهای جلویی خود زیر خاک رفته و در منطقه‌ای مناسب که غذای کافی برای لارو سن اول وجود دارد تخم‌ریزی می‌کند. تخم‌ها به صورت انفرادی یا دسته‌های تا شش عددی در عمق صفر تا 12 سانتیمتری خاک گذاشته می‌شود. دوره جنینی یا Incobation period در منطقه کرج و شهریار 30 تا 35 روز است. حشره دارای 3 سن لاروی است. لارو سن اول از مواد هوموسی یا ریشه علفهای هرز و سنین دو و سه لاروی از ریشه درختان تغذیه می‌کنند. لارو در خاکهای مرطوب فعالیت بیشتری دارد. فعالیت این حشره در سطح باغ لکه‌ای است.
بدلیل قدرت زیاد ریشه زنی درختان انار، خشکیدگی مستقیم ناشی از کرم سفید ریشه تنها در مورد نهالهای جوان دیده شده است. اما خسارات غیر مستقیم آفت در اثر ضعیف نمودن درخت و عارضه های ثانویه، از جمله سرمازدگی فراوان است.
روشهای کنترل کرم سفید ریشه نیز مانند بسیاری از آفات دارای دشمنان طبیعی فراوانی است که آنها را در مراحل مختلف زندگی مورد حمله قرار میدهند. پرندگان، مورچه گان، تعدادی از میکرواورگانیسمهای خاک، زنبورها و بعضی از کنه ها از جمله دشمنان طبیعی این آفت محسوب میشوند.
جمع آوری حشرات کامل در صبح زود با تکان دادن درختان و درختچه های محل استقرار و استراحت شبانه حشرات کامل، جمع آوری حشرات کامل با کمک نور چراغ، جمع آوری لاروهای آفت در هنگام شخم، بویژه در فصل تابستان و پائیز از جمله روشهای موثر در کاهش جمعیت این آفت میباشد.
مبارزه شیمیایی علیه لاروهای آفت صورت میگیرد. در صورتیکه جمعیت آفت زیاد و مبارزه شیمیایی اجتناب ناپذیر باشد، ابتدا باغ را آبیاری نموده و سپس طوقه درختان آلوده را تا روی ریشه های اصلی به شعاع نیم تا یک متر(بسته به کوچکی یا بزرگی درخت) کنار زده و حدود 20 تا 40 لیتر محلول سمی در داخل گودال ایجاد شده ریخته و خاک را به جای خود برگردانید و مجددا آبیاری نمایید. برای این کار باید از سموم مجاز مانند لیندین به نسبت 2 در هزار و یا دیازینون 60% با نسبت یک در هزار استفاده شود. این کار باید در زمانی صورت گیرد که مراحل رشدی کرمها وجود داشته باشد بهترین زمان از نیمه مرداد تا اواخر شهریور میباشد.
________________________________________
سوسک میوه خوار انار :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سوسکهای میوه خوار، حشرات کوچکی از خانواده Nitidulidae میباشند. این حشرات را سوسکهای شیر خوار یا Sap beetle نیز میگویند. حشرات این خانواده غالبا کوچک با بدنی کشیده یا تخم مرغی هستند. حشرات کامل این گروه علاقه مفرطی به ترشحات شیرین یا شیره میوه جات دارند. بعضی از گونه ها میوه های شیرین و خشک را مورد قرار میدهند. در بین این حشرات سه جنس که در باغات انار، انجیر و خرما بیشتر یافت میشوند بترتیب Carpophilus، Haptoncus،Urophorus نام دارند که تصویر آنها در شکل مقابل آورده شده است.
لاروها در هر سه گروه سفید رنگ و کشیده با پاهای سینه ای مشخص و با تحرک نسبتا زیاد میباشند و غالبا در میوه های گندیده و در حالت تخمیر زندگی میکنند. به همین لحاظ حشرات کامل چه در سطح خارجی بدن و چه در دستگاه هاضمه همیشه توده هایی از اسپور، کفک ها، مخمرها و باکتریهای عامل پوسیدگی را با خود حمل میکنند و ضمن تغذیه از عصاره و ترشحات میوه انار عامل پوسیدگی را به داخل میوه میبرند.
سوسکها در داخل میوه تخمگذاری کرده و در نتیجه از یک منفذ کوچک انار لک زده یا سوسکهای فراونی از آن خارج میشوند. هر حشره ماده حدود یک تا دو هزار تخم میگذارد و لاروها همانند حشرات کامل غالبا بصورت گروهی در داخل میوه لهیده مشاهده میشوند.
روشهای کنترل سوسک کارپوفیلوس به جهت عدم توانایی این سوسک در نفوذ به داخل میوه سالم مبتنی بر رعایت بهداشت عمومی و جمع آوری میوه های ترکیده و باقیمانده بر روی درخت و کف باغ میباشد. این سوسک تنها از راه شکاف موجود در انار های ترکیده به داخل میوه نفوذ کرده و با تخم گذاری و تغذیه از آن اسباب فساد و گندیدگی آنرا فراهم میاورد.
________________________________________
مگس سفید انار :

 

مگس سفید انار حشره کوچکی است از راسته جوربافان یا Homoptera و از خانواده Aleurodidae با نام علمی Siphoninus granati که بدلیل کوچکی و شباهت به مگس، اصطلاحا به آن مگس سفید اطلاق میشود.
حشره کامل به طول 1 تا 2 میلیمتر و دارای بالهای سفید چرمی هستند. تخمها بیضی شکل و به رنگ زرد و در سطح زیرین برگها مشاهده میشوند. پوره های سن اول متحرک و پس از چند ساعت حرکت، خرطوم خود را در نسج برگ فرو برده و ثابت میشوند. پوره ها با اولین تغییر جلد پاها و شاخکهای خود را از دست میدهند. در عوض شروع به ترشح مواد مومی در سطح و اطراف بدن میکنند. از ویژگیهای بیولوژیک این آفت اطلاعات کافی در دست نیست.
مگس سفید انار آفت اقتصادی باغات انار محسوب نمیشود و این آفت از طریق دشمنان طبیعی کنترل میگردد و نیازی به مبارزه نیست. زنیور پارازیت Trichaporus sp از خانواده Aphelinidae موفق به جمع آوری این مگس از باغات آفت زده انار کن در تهران شده است.
________________________________________
شپشک های انار :

 

در حال حاضر شپشکهای انار از اهمیت اقتصادی برخوردار نیست و اطلاعات کافی نیز از بیولوژی آنها در اختیار نمیباشد. در اینجا تنها به معرفی چند نمونه از آن اشاره میرود.
1- شپشک آرد آلود انار با نام علمی Pseudococcus citri Ri گاهی روی سرشاخه ها و تنه درختان انار، بخصوص در نواحی شمال ایران دیده میشود. حضور این آفت با ترشح عسلک و دوده در محل همراه است.
2- شپشک روسی انار با نام علمی Ceroplasts rusci L علاوه بر انار روی انجیر و درختان سردسیری دیده شده است. این حشره زمستان را بصورت پوره های سن دو و در روی سرشاخه های جوان درختان میزبان بسر میبرند.
در بهار به محض گرم شدن هوا شروع به رشد میکند و حدود اواسط خرداد به حشره کامل تبدیل میشود. جانور کامل مدور و نیم کروی است که اطراف بدن آن را هشت صفحه احاطه نموده و در وسط هر صفحه، یک پولک سفید رنگ از ترشحات مومی قرار گرفته و بخوبی آنرا از سایر گونه ها متمایز میکند.
3- شپشک واوی انار یک نوع سپردار با نام علمی Lepidosaphes conchiformis Germ میباشد. که از شپشک واوی سیب کوچکتر و کشیده تر بوده و به رنگ قهوه ای متمایل به خاکستری مشاهده شده است. راجع به خصوصیات بیولوژیک این آفت اطلاعات دقیق در دسترس نیست.
4- شپشک چینی با نام علمی Ceroplastes sinensis G بیشتر در نواحی شمال ایران دیده شده و از اهمیت اقتصادی چندانی برخوردار نمیباشد.
________________________________________
کنه های انار :

1- کنه قرمز پاکوتاه انار با نام علمی Tenuipalpus punicae مهمترین کنه ی خسارت زا در باغهای انار می باشد. این کنه از شیره برگ و پوست میوه تغذیه و موجب ضخیم شدن و زنگ زدگی برگها میگردد. در صورت حمله شدید، برگ های درختان انار در خارج از فصل ریزش می کنند. تغذیه آفت از پوست میوه هم موجب خشک شدن پوست و پیدایش لکه های قهوه ای سوخته و برنزه شدن پوست میوه انار می گردد. دانه های این میوه ها، کم آب و بیمزه است و به نظر میرسد، این کنه در ترکیدگی میوه انار نیز مؤثر باشد.
کنه قرمز پا کوتاه انار منوفاز معرفی شده و غیر از انار میزبان دیگری برای آن ذکر نشده است . T.punicae فقط روی انار و T.granati فقط روی مو فعالیت دارد . ولی در خوزستان این کنه بر روی انجیر نیز مشاهده شده است . و این احتمال وجود دارد که بالا رفتن تراکم جمعیت آن در فصول گرم سال ، این کنه توسط باد بر روی درختان انجیر منتقل گردیده و روی برگهای این درخت مشاهده شده است . لذا وجود آن روی درختان انجیر و سایر درختان تصادفی بوده و تغذیه ای روی آنها ندارد .
رنگ کنه بالغ زنده نارنجی روشن تا قرمز و پس از بلوغ و تغذیه ، لکه های سیاه رنگ در طرفین جانبی بدن آن ظاهر می شود .
تخمها به رنگ قرمز خونی، بیضوی کشیده ، تقریباً به طول 125 و عرض 54 میکرون اند.
لارو دارای 3 جفت پا به رنگ قرمز روشن و به شکل بیضوی است. اپیستوزوما باریکتر از پودوزوما و به طول حدود 142 و عرض 108 میکرون می باشد . اولین و دومین جفت موهای پودوزومایی نخی شکل و سومین جفت بسیار بلند و کشیده و کنگره دار می باشد . موهای پشتی – مرکزی و اولین جفت موهای پشتی کناری ریز و یک دست می باشد . موی شانه ای و موهای پشتی – کناری ( 2 ، 3 ، 4 ،6 ) دندانه دار و تقریباً به یک اندازه و پنجمین موی پشتی – کناری تاژک مانند می باشد.
پوره سن یک دارای 4 جفت پا ، نسبتاً بزرگتر از لارو ، به طول 187 و عرض 140 میکرون می باشد . دارای نقوشی عرضی و موازی روی قسمت پوئوزوما بوده و از نظر رنگ تیره تر از لارو می باشد . شکل بدن بیضی پهن ، اپیستوزوما باریکتر از پودوزوما ، اولین و دومین موی پودوزومایی کوچک و ریز و سومین مو بسیار کشیده و کنگره دار می باشد . موهای پشتی – میانی و اولین موی پشتی – کناری ریز و سوزنی شکل و موهای شانه ای و دومین و ششمین موی کناری - پشتی تقریباً به یک اندازه ولی کوتاهتر از موهای 3 و 4 می باشد . موی 5 تاژک مانند و شلاقی شکل می باشد .
پوره سن دو بیضوی و پهن ، قسمت اپیستوزوما باریکتر از پودوزوما ، به طول 253 و عرض 173 میکرون می باشد . قسمت پشتی دارای نقوش عرضی و قسمت میانی دارای نقوش طولی در قسمت انتها می باشد .
شدت خسارت این کنه بستگی به درجه حرارت و ارتفاع منطقه داشته و هرچه ارتفاع کمتر باشد مقدار جمعیت و میزان خسارت افزایش پیدا می کند . در باغاتی که در ارتفاع 1000 متری از سطح دریا قرار دارند ، میزان خسارت به مراتب شدیدتر از باغات کوهپایه و ارتفاعات می باشد .
علائم خسارت این کنه در اوایل فصل چندان محسوس نیست ، زمانی که هوا رو به گرمی می گذارد ، علائم ابتدایی به صورت نقاط رنگ پریده در روی برگ درختان انار ظاهر می گردند و به تدریج با افزایش تراکم جمعیت کنه ها ، حالت خشکیدگی بروز نموده و به تدریج برگها شروع به ریزش می نمایند . در بعضی از مواقع شدت خسارت آنقدر زیاد می باشد که برگها حتی قبل از شهریور ماه ریزش نموده و درختان بدون برگ می شوند و میوه ها به صورت خشکیده و نارس در روی سرشاخه های بدون برگ مشاهده می شود . در اواسط تابستان که جمعیت کنه در سرشاخه های درخت و روی برگها زیاد می گردد ، از فاصله قرمز رنگی در محل تجمع کنه ها دیده می شود .
پوست میوه ها در اثر تغذیه ، در ابتدا حالت پریدگی پیدا می کند و در نهایت به رنگ قهوه ای و خشکیده در می آید و پس از مدتی بطور کلی آب میوه خشک شده و میوه ها کاملاً هسته ای و غیرقابل استفاده می شوند . خسارت این کنه گاهی مواقع نیز باعث ترک خوردگی میوه می گردد . از نظر حساسیت ارقام نیز هرچه رقم دارای پوست نازکتری باشد ، بیشتر مورد حمله این آفت قرار می گیرد . این کنه روی سطح زیرین برگهای گیاهان میزبان فعالیت داشته و آنها را به رنگ نقره ای و سپس زنگ زده در می آورد .
زندگی این کنه در شرایط آزمایشگاهی در سه دمای ثابت 1 + 25 ، 1 + 30 و 1 + 35 درجه سانتیگراد ، 12 ساعت روشنایی و 5 + 60 درصد رطوبت نسبی با استفاده از روش تک برگی روی شاخه های کوچک انار به طول تقریبی 15 سانتیمتر مطالعه شده است . کنه های ماده در آزمایشگاه نیز مانند طبیعت تخمهای خود را به صورت انفرادی در امتداد رگبرگها و روی شاخه ها در محل اتصال دمبرگ به شاخه قرار می دهند . تعداد تخم های گذاشته شده در دماهای مختلف بین 6 تا 26 عدد دیده شده است .
پراکنش کنه قرمز پا کوتاه انار از طریق درخت صورت می گیرد که به علت کاشتن درختان انار در فواصل نزدیک به یکدیگر و تماس شاخ و برگهای آنها با یکدیگر این امر به سهولت انجام می گیرد . البته انتشار آن توسط باد هم امکان پذیر است .
معمولاً در باغهایی که از سموم شیمیایی دور بوده اند، خسارت کنه انار بسیار ناچیز بوده و نیازی به مبارزه ندارد. آبیاری منظم و جلوگیری از کاهش شدید رطوبت نسبی باغ، با حفظ یک پوشش نرم از علفهای هرز در کف باغ، نیز در کنترل این جانور مؤثر است. بر اساس یک تجربه عملی محلول پاشی درختان آلوده با محلول 0.25 در هزار مایع شوینده ریکا در کنترل آفت مؤثر بوده است.
از مهمترین عوامل موثر در کاهش جمعیت این کنه ، وجود شکارگرهای فراوان از حشرات و کنه ها در فون باغات انار است . باغات انار تقریباً یک میکروکلیمای دست نخورده می باشند و به علت اینکه کمتر عملیات مبارزه شیمیایی در آنها صورت می گیرد ، فون بسیار قوی از انواع بند پایان مفید را دارا می باشد که تعدادی از مهمترین آنها کنه های زیر هستند :
Neophllobius sp از خانواده Camerobiidae
Molothognathus sp از خانواده Camerobiidae
Euseius libanesi از خانواده Phytoseiidae
Typhlodromus sp از خانواده Phytoseiidae

در ضمن پاشیدن روغن معدنی به جای سموم اثرات مطلوبی در کاهش جمعیت کنه داشته، که در 2 مرحله یکی اوائل اسفند به نسبت 3 درصد و دیگری اوایل خرداد به نسبت 2 درصد توصیه شده است
در شرائط حاد میتوان یکی از ترکیبات کنه کش نظیر کلتان به نسبت 2 در هزار را بکار برد. در صورت وجود شته و کنه بصورت توام استفاده از متاسیستوکس به نسبت 1 در هزار استفاده شود.
2- کنه پیچاننده برگ انار با نام علمی Eriophyes granati اولین بار از استان سیستان و بلوچستان گزارش شد. رنگ این کنه در حالت طبیعی زرد و منشاء پیداش آن ایتالیا میباشد. این کنه باعث برگرداندن لبه برگ انار و پیچش آن و در نهایت در اثر آلودگی برگ بصورت لوله در میاید. این خسارت سبب ایجاد رطوبت کافی و محافظت از آفت در مقابل حرارت و باد میشود. در صورتیکه آلودگی شدید باشد تمام برگهای جوان کج و بهم پیچیده میشوند. ریزش برگهای آفت زده، میوه نارس با دانه های خشک و پوسیده ار نتایج فعالیت این نوع کنه میباشد.
این کنه اولین بار از زاهدان، کله گان ناهوک و سینوگان سواران در استان سیستان و بلوچستان گزارش شده است. علائم خسارت در تمام مناطق مورد بررسی تقریبا یکسان و خسارت آفت بصورت تا شدن لبه برگها در این مناطق مشهود بوده است. گستردگی این کنه تمام مناطق مدیترانه ای، گرمسیری و نیمه گرمسیری گزارش شده است.
3- کنه شرقی مرکبات با نام علمی Eutetranychus orientalis Klein از خانواده Tetranychidae اولین بار در اهواز و از روی درختان انار جمع آوری شده است. خسارات این کنه در روی انار در مقایسه با کنه پا کوتاه انار جزئی میباشد. این گونه یکی از آفات مهم انواع مرکبات در خوزستان است، و علاوه بر انار و مرکبات، بر روی تعدادی از درختان میوه، گلهای زینتی و درختان غیر مثمر مشاهده شده است. برای مبارزه با این آفت ضرورتی به استفاده از سموم شیمیایی نبوده و وجود فون قوی از کفشدوزکها در شرائط طبیعی رافع این مشکل میباشد.
4- کنه ثانویه زنگار مرکبات با نام علمی Brevipalpus lewisi Mego یکی از انواع کنه بوده که به شکل موردی خسارت آن گزارش شده است و زنگ زدگی و خشکیدگی پوست انار را نتیجه فعالیت این آفت میباشد. این کنه بیشتر اواسط تابستان قابل رویت است. اولین آثار خسارت آن روی انار در نزدیکی های دم میوه میباشد. خسارت، یصورت قهو ای شدن پوست از ناحیه دم میوه شروع و به سمت گلوگاه گسترش میابد. قهو ای شدن میوه پس از چندی با ترکهای ظریف و متعدد در سطح پوست همراه است و نهایت تمام سطح میوه حالت چوب پنبه ای پیدا میکند.